O Cieniu słów kilka, czyli jak powstają zaćmienia

Zaćmienie Słońca od najdawniejszych czasów wywołuje nie tylko olbrzymie zainteresowanie, ale też często przerażenie i grozę. Wskutek przypadkowego zbiegu okoliczności kątowe rozmiary Słońca i Księżyca są bardzo zbliżone do siebie (wynoszą ok ½ stopnia) i może się zdarzyć, że pomiędzy Słońcem i Ziemią w znajdzie się jednej linii Księżyc, a jego cień padnie na powierzchnię Ziemi. W ciągu roku może wystąpić od 2 do 5 zaćmień Słońca i do 5 Księżyca, jednak łącznie ilości nie więcej niż 7. Zaćmienia Słońca występują tylko podczas nowiu. Powodem tego jest to, że orbita Księżyca wokół Ziemi jest nachylona pod kątem 5 stopni względem płaszczyzny orbity Ziemi. Efektem tego jest to, że podczas każdego obiegu Ziemi, Księżyc przecina płaszczyznę orbity naszej planety dwukrotnie w tzw. węzłach. W nowiu Księzyc znajduje się powyżej lub poniżej Słońca, w pełni natomiast przeważnie omija cień Ziemi. W rzadkich przypadkach, Księżyc w nowiu lub pełni przesuwa się blisko jednego z węzłów, i wtenczas może nastąpić zaćmienie. Węzły w wyniku oddziaływania grawitacyjnego Słońca i Ziemi stopniowo przesuwają się po ekliptyce, zmieniając swoje względne położenie (cofanie węzłów). Zmiany te powodują iż co 173,3d nów i pełnia przypadają na jednej linii ze Słońcem. Okres ten zwany jest sezonem zaćmień - okresem w którym mogą wystąpić zaćmienia. W każdym roku kalendarzowym występują przynajmniej dwa sezony zaćmień. Rok zaćmieniowy to dwa okresy zaćmień - ma on 346,6d czyli o 18,6 mniej niż kalendarzowy. Zróznicowanie to powoduje, iż niekiedy w ciągu roku może wystąić od 2 do 5 zaćmień Słońca. W danym miejscu na Ziemi podobne całkowite zaćmienie Słońca może zdażyć się jedynie raz na 360lat.

Maksymalny czas trwania Całkowitego zaćmienia Słońca to 7,5 min. Jednak bardzo trudno to zauważyć do momentu aż 80% tarczy słonecznej zostanie zakryte przez Księżyc. Kiedy zakrycie tarczy słonecznej osiągnie ok 90% zauważalne jest ochłodzenie i wrażenie zmierzchu. Przy zakryciu 98% tarczy Słonecznej - zapada zmrok. Zaćmienia całkowite wypadają praktycznie w zenicie co daje bardzo widowiskowy efekt że wokoło w zenicie jest ciemno a nad horyzontem widać jakby poświatę wschodu Słońca, również znacznie spada temepratura powietrza, milkną ptaki i nastaje głęboka cisza. Minimalny czas trwania zaćmienia ok. 20 sekund, jednak najczęściej faza całkowita zaćmienia trwa od dwóch do pięciu minut. Podczas zaćmienia cień Księżyca wędruje po powierzchni Ziemi z prędkością ok. 1850 km/h w okolicach równika i ok 8000 km/h w pobliżu biegunów. Szerokość pasa zaćmienia całkowitego nigdy nie przekracza 267 km.

Expeditions: