Fotografia Cienia...

Wbrew pozorom... fotografowanie zaćmień, jak wogóle fotografia astronomiczna, to niełatwe zadanie. Wymaga perfekcyjnej znajomości możliwosci sprzętu, precyzji, sporo cierpliwości, doświadczenia i... wyrzeczeń. A wszystko po to aby uzyskać perfekcyjnie ostre, niepowtarzalne zdjecia.

Generalnie Słońce fotografujemy za pomocą aparatu z obiektywem przesłoniętym specjalnym filtrem, który na tyle obniża jasność Słońca, by zabezpieczyć przed uszkodzeniem wzrok i sprzęt.

Całkowite zaćmienie Słońca fazy i sprzęt foto do ich rejestracji:

Aparaty fotograficzne

Do fotografowania zarówno zaćmień Słońca jak i Księżyca wystarcza lustrzanka małoobrazkowa. Daje nam to możliwość bardzo elastycznej konfiguracji sprzetu z wykorzystaniem wymiennych obiektywów, pierścieni pośrednich, telekonwerterów, filtrów, i dodatków jak wężyk czy statyw. Bardzo dobre możliwości techniczne oferują najnowsze cyfrowe lustrzanki CANON EOS 1Ds Mark III, 40D, 400D i 20D, które miałem okazję testować. Mają bardzo wiele zalet które przydają się zarówno w astrofotografii nocnej jak i przy zaćmieniach: szeroki przedział czułości, szybkość pracy, mozliwość zdjęć seryjnych (od 10kl/s przy 1D do 3kl/s 400D) z ewentualną korektą parametrów ekspozycji i uzyskanie natychmiastowego zdjęcia. Zastosowanie DataBanków umożliwa bezpieczne składowanie zrobionych zdjęć w na dysku. A co bardzo istotne w większości przypadków parametry ekspozycji oraz dokładny czas każdego wykonanego zdjęcia zapisywane są w każdym pliku zdjęcia w postaci metadanych EXIF, co później ułatiwa analizę i wyciąganie wniosków z własnych błedów jak też dokładne opisywanie zdjęć, co jest rzeczą bardzo istotną w astrofotografii. Najnowsze przystawki do lustrzanek cyfrowych umożliwiają też zapisanie w zdjęciu informacji o miejscu zrobienia zdjęcia i kierunku ustawienia aparatu (odczyt danych GPS).

Obiektywy i ich zastosowanie

"Rybie oko" (ang. fish eye) - najczęściej spotykane ogniskowe to 16 i 8 mm dla lustrzanek małoobrazkowych. Przy matrycach APS-C niestety pole widzenia sie zawęża. Przy matrycy typu APS-H są w stanie objąć nawet pole widzenia 180 stopni (całe niebo), co umożliwia wykonanie efektownych zdjęć całego nieba podczas zaćmienia całkowitego, zmian zabarwienia nieba czy granicy cienia widocznego tuż przed jak i po fazie całkowitej.

"Szerokokątne" - Najczęściej 17-40 mm. Zastosowanie: seria ujęć przebiegu zaćmienia na jednej klatce (tzw. wielokrotna ekspozycja na jednej klatce - nie spotkałem tej funkcjonalności w cyfrowych aparatach). Jednak w lustrzankach cyfrowych bardzo dobrze radzi sobie ze zdjęciami panoramicznymi. "Uniwersalne" - 45-70 mm. Obiektywy te również nadają się do zdjęć granicy cienia czy zdjec panoramicznych, jednak dużym ograniczeniem jest tutaj dużo mniejsze pole widzenia. Dlatego koniecznością jest dokładne zaplanowanie zdjęcia i ekspozycji. "Teleobiektywy - zoomy" 135 - 500 mm - najlepsze do fotografii całej korony słonecznej czy koniunkcji z planetami lub jasnymi gwiazdami podczas fazy maksymalnej całkowitego zaćmienia Słońca. 500 - 2000 mm - fotografia chromosfery, wewnętrznej i zewnętrznej części korony słonecznej, pereł Baily'ego, pierścionka z brylantem czy protuberancji. "Teleskopy astronomiczne" - 1000 mm i więcej - przydają się przy fotografowaniu zaćmień częsciowych, czy to w ognisku czy w projekcji.

Seeing

Ruch mas powietrza powodujący falowanie obrazu, który utrudnia lub wręcz uniemożliwia zrobienie ostrych zdjęć przy długich ogniskowych. W naszym klimacie przeważnie ma wartość 3-6'' (sekund łuku) minimalnie 2-3''. Im seeing mniejszy tym lepiej. Na uboczne efekty seeingu ma wpływ ogniskowa obiektywu, dlatego przy dużym seeingu wydłużanie ogniskowej niema większego sensu, ponieważ spowoduje to jeszcze większe rozmycie szczegółów czy to powierzchni Księżyca czy Słońca. Z uwagi na tę nieprzewidywalną właściwość Ziemskiej atmosfery wykonanie dobrej fotografii przy długich ogniskowych jest bardzo utrudnione i oprócz wiedzy i doświadczenia wymaga też sporo szczęścia.

Expeditions: